Νεομοναστηριώτικα ...Λαϊκή Μαντεία και έθιμα
που χάνονται στον καιρό…
Στο Νέο Μοναστήρι Δομοκού, τόπο που ρίζωσαν πρόσφυγες από την Ανατολική Ρωμυλία, έφτασαν μαζί με τους ανθρώπους και οι μνήμες, οι φόβοι, οι ελπίδες και τα παλιά τους έθιμα. Πολλά από αυτά σήμερα σβήνουν σιγά-σιγά, μένοντας μόνο σε αφηγήσεις των παλαιότερων.
Το χύσιμο του μολυβιού το πιο γνωστό. Έλιωναν μολύβι σε κουτάλι και το έριχναν σε νερό, συχνά πάνω από το κεφάλι εκείνου που είχε τρομάξει ή «ματιαστεί». Τα σχήματα που σχηματίζονταν τα ερμήνευαν: αν έμοιαζε με πουλί, ταξίδι· αν είχε «μάτια», μάτιασμα· αν ήταν σπασμένο, φόβος. Η πράξη αυτή, γνωστή διεθνώς ως Molybdomancy, δεν ήταν μόνο μαντεία αλλά και θεραπεία της ψυχής. Το ρίξιμο των κουκιώνΆπλωναν τα κουκιά ή τα φασόλια και, ανάλογα με το πώς έπεφταν ή πώς χωρίζονταν σε μονά και ζυγά, «διάβαζαν» τα μελλούμενα. Μια απλή αλλά βαθιά ριζωμένη πρακτική λαϊκής σοφίας, που αλλού είναι γνωστή ως Favomancy.
Το αυγό στο νερόΈσπαγαν αυγό σε ποτήρι με νερό για να δουν αν υπάρχει μάτι ή κακό. Το ασπράδι που απλωνόταν δημιουργούσε μορφές και από εκεί έβγαινε το «σημάδι».
Η σκούπα και το ξεφόβισμαΗ σκούπα δεν ήταν μόνο για το σπίτι· ήταν σύμβολο καθαρμού. Τη γύριζαν ανάποδα πίσω από την πόρτα για να φύγει το κακό ή έκαναν κύκλο γύρω από τον τρομαγμένο.Αν κάποιος τρόμαζε πολύ, τον έβαζαν να κάνει δύο ή τρεις στροφές γύρω από τον εαυτό του — να «γυρίσει ο φόβος πίσω». Ο κύκλος προστάτευε. Η ζάλη έπαιρνε μαζί της το κακό.
Όλα αυτά δεν ήταν δεισιδαιμονίες για τους ανθρώπους τότε. Ήταν τρόποι να εξηγήσουν το άγνωστο, να γιατρέψουν τον φόβο, να κρατήσουν ελπίδα για το αύριο.
Σήμερα, στο Νέο Μοναστήρι, τέτοιες συνήθειες σπανίζουν. Μα είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας, της ρωμυλιώτικης ρίζας μας.
Φίλοι που θα το διαβάσετε:Αν θυμάστε κι εσείς παλιά έθιμα, λόγια γιαγιάδων, πρακτικές για το μάτι, τον φόβο ή τα μελλούμενα — γράψτε τα.Ας μην αφήσουμε τις μνήμες να χαθούν μαζί με τους ανθρώπους που τις κράτησαν ζωντανές.
Γιατί τα έθιμα χάνονται μόνο όταν πάψουμε να τα θυμόμαστε.
0 comments:
Δημοσίευση σχολίου